ภูมิแพ้ในเมืองใหญ่: เข้าใจสาเหตุ และ วิธีบรรเทาอาการคัดจมูก ให้หายใจโล่ง

ท่ามกลางสภาพอากาศที่แปรปรวนและสุดขั้วมากขึ้นในหลายภูมิภาคของโลก เมืองใหญ่เป็นพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากมลพิษและปัจจัยกระตุ้นระบบทางเดินหายใจอย่างเห็นได้ชัด ไม่ว่าจะเป็นฝุ่นละออง ควันจากการจราจร หรือสภาพอากาศที่หมุนเวียนไม่ดี ปัจจัยเหล่านี้ล้วนทำให้อาการ คัดจมูก น้ำมูกไหล จามบ่อย และระคายเคืองโพรงจมูก เกิดขึ้นได้บ่อยกว่าปกติ แม้ในวันที่ไม่ได้เป็นหวัด

ข้อมูลจาก Asthma and Allergy Foundation of America (AAFA) ระบุว่า การใช้ชีวิตในเมืองใหญ่อาจทำให้อาการภูมิแพ้ของบางคนมีแนวโน้มรุนแรงขึ้น ซึ่งเกี่ยวข้องโดยตรงกับคุณภาพอากาศและสิ่งกระตุ้นที่พบได้บ่อยในสังคมเมือง

 

ภูมิแพ้ในเมืองใหญ่คืออะไร

ภูมิแพ้ในเมืองใหญ่ไม่ได้หมายถึงโรคชนิดใหม่ แต่เป็น “ภูมิแพ้อากาศ” ที่ถูกกระตุ้นถี่ขึ้นจากสภาพแวดล้อมรอบตัว เมืองใหญ่เต็มไปด้วยที่อยู่อาศัย อาคารพาณิชย์ ร้านค้า และกิจกรรมการก่อสร้างที่เกิดขึ้นต่อเนื่อง ส่งผลให้ พื้นที่สีเขียวลดลง

เมื่อมีพื้นที่คอนกรีต ถนน และอาคารมากขึ้น เมืองจึงกักเก็บความร้อนได้ดี เกิดสภาพอากาศร้อนอบอ้าวและทำให้มลพิษสะสมได้ง่ายขึ้น เมื่อมลพิษและสารก่อภูมิแพ้ในอากาศเพิ่มขึ้น เยื่อบุโพรงจมูกจึงระคายเคืองได้ง่าย และทำให้เกิดอาการ คัดจมูก บ่อยขึ้น โดยเฉพาะในผู้ที่เป็นภูมิแพ้

 

ตัวการสำคัญที่ทำให้คนเมือง “คัดจมูกบ่อย”

1) เมืองร้อนมากขึ้น และร้อนกว่าชานเมือง

ปรากฏการณ์ Urban Heat Island ทำให้เมือง “เก็บความร้อน” ได้ดีจากคอนกรีต ถนน และอาคาร อากาศที่ร้อนขึ้นส่งผลให้จมูกแห้ง ระคายเคือง และไวต่อสิ่งกระตุ้นมากขึ้นโดยไม่รู้ตัว

2) ละอองเกสรและสารก่อภูมิแพ้กระจายตัวในอากาศนานขึ้น

เมื่ออุณหภูมิสูงขึ้น ฤดูละอองเกสร (pollen season) อาจยาวนานขึ้น ทำให้ผู้ที่แพ้เกสรมีช่วงกำเริบต่อเนื่องนานขึ้น และเมื่อมีฝุ่นหรือควันในเมืองมาผสมกัน อาการมักยิ่งเด่นชัด ยาวนานขึ้น

3) ฝุ่น PM2.5 และควันรถ—ตัวเร่งอาการคัดจมูก

สำหรับคนเมือง PM2.5 เป็นตัวกระตุ้นที่พบได้บ่อย เพราะฝุ่นขนาดเล็กสามารถกระทบเยื่อบุจมูก ทำให้บวม อุดตัน และหายใจไม่โล่ง บางรายอาจมีอาการจามหรือน้ำมูกตามมา

4) สารก่อภูมิแพ้ในอาคาร: ไรฝุ่น เชื้อรา และแอร์ที่ไม่สะอาด

แม้อยู่ในบ้านหรือออฟฟิศก็อาจเจอสิ่งกระตุ้นได้ เช่น ไรฝุ่นที่สะสมในเครื่องนอน พรม ของเล่นผ้า หรือเชื้อราจากความชื้น ปัจจัยเหล่านี้ทำให้อาการคัดจมูกเกิดซ้ำได้ โดยเฉพาะผู้ที่อยู่ในอาคารปิดเป็นเวลานาน

 

เหตุใดอาการคัดจมูกจึงกระทบต่อชีวิตประจำวัน

แม้อาการคัดจมูกจะดูเป็นอาการทั่วไป แต่เมื่อเกิดซ้ำหรือต่อเนื่อง อาจส่งผลต่อคุณภาพชีวิตมากกว่าที่คิด เช่น

  • หายใจไม่สะดวก โดยเฉพาะช่วงกลางคืน ทำให้นอนหลับไม่สนิท
  • รู้สึกอ่อนเพลียและสมาธิลดลงในระหว่างวัน
  • หายใจทางปากมากขึ้น จนคอแห้งหรือระคายคอ

 

วิธีบรรเทาอาการคัดจมูก เมื่อมีภูมิแพ้ในเมืองใหญ่

การดูแลตนเองอย่างเหมาะสมช่วยลดความรุนแรงของอาการ และทำให้ใช้ชีวิตได้สบายขึ้น โดยเฉพาะช่วงที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงสิ่งกระตุ้นได้ทั้งหมด

  • หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีฝุ่นหรือละอองเกสรสูง หากจำเป็นควรสวมหน้ากากที่เหมาะสม
  • ปิดประตูหน้าต่างในช่วงที่ค่าฝุ่น/ละอองเกสรสูง และดูแลความสะอาดอากาศภายในห้อง
  • ลดแหล่งสะสมสารก่อภูมิแพ้ในบ้าน เช่น พรม ผ้าม่านหนา หรือผ้าห่มขนสัตว์ และเลือกวัสดุที่ทำความสะอาดได้ง่าย
  • ทำความสะอาดเฟอร์นิเจอร์เป็นประจำ และสวมหน้ากากทุกครั้งที่ทำความสะอาด
  • ใช้ปลอกหมอน ผ้าปูที่นอน และผ้าห่มชนิดช่วยลดสารก่อภูมิแพ้
  • ซักเครื่องนอนตามคำแนะนำด้านสุขอนามัย และลดของเล่นผ้าที่สะสมฝุ่นในห้องนอนเด็ก
  • หลีกเลี่ยงควันบุหรี่และพื้นที่ที่มีการสูบบุหรี่
  • หากอยู่ในห้องปรับอากาศเป็นประจำ ควรทำความสะอาดแผ่นกรอง และเลือกเครื่องที่มีระบบกรองอากาศ
  • ดูแลสุขภาพพื้นฐานด้วยการออกกำลังกายที่เหมาะสม และรับประทานอาหารให้สมดุล

ในกรณีที่มีอาการคัดจมูกเฉียบพลันหรือเกิดขึ้นบ่อย การมีตัวช่วยบรรเทาอาการที่ใช้งานสะดวกก็ช่วยเสริมการดูแลในชีวิตประจำวันได้ ตัวอย่าง แฮปปี้โนส แผ่นแปะบรรเทาอาการคัดจมูกเนื่องจากหวัด ที่ออกแบบมาให้สูดดมผ่านลมหายใจ ให้ใช้งานสะดวก แค่แปะลงบนเสื้อ พกพาง่าย เหมาะกับหลากหลายสถานการณ์ของคนเมือง โดยสามารถใช้เป็นตัวช่วยเสริมในวันที่รู้สึกอึดอัดหรือหายใจไม่โล่ง

วิธีบรรเทาอาการคัดจมูก

 

การคัดจมูกที่เกิดขึ้นบ่อยในคนเมืองมักเกี่ยวข้องกับสภาพแวดล้อมของเมืองใหญ่ ทั้งมลพิษ อุณหภูมิที่สูงขึ้น และสารก่อภูมิแพ้ทั้งภายนอกและภายในอาคาร การทำความเข้าใจสาเหตุและเลือก วิธีบรรเทาอาการคัดจมูก ที่เหมาะสม ตั้งแต่วิธีดูแลตนเองไปจนถึงการมีตัวช่วยที่สะดวกต่อการใช้งาน จะช่วยให้ใช้ชีวิตในเมืองได้สบายและมั่นใจมากขึ้น

 

ที่มา :

  1. Has City Living Worsened Your Allergies? : https://www.myclearup.com/blogs/articles/city-living-worsened-allergies 
  2. How Urban Living Intensifies Allergy Symptoms: Exploring the “Heat Island” Effect : https://premiumallergy.com/how-urban-living-intensifies-allergy-symptoms-exploring-the-heat-island-effect/ 
  3. Climate Change and Its Impact on Seasonal Allergies : https://community.aafa.org/blog/climate-change-and-its-impact-on-seasonal-allergies 
  4. Allergic Rhinitis Targets People in Big Cities : https://yeditepehastaneleri.com/en/health-guide/diseases-treatments/allergic-rhinitis-targets-people-big-cities
  5. Common Big City Allergies : https://www.bestallergistnyc.com/common-big-city-allergies/